ရိုဟင်ဂျာအရေး ၉ နှစ်ပြည့် – လုံခြုံစိတ်ချရပြီး ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ နေရပ်ပြန်နိုင်ရေး SAC-M တိုက်တွန်း
ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်၊ ၂၀၂၆
၂၀၁၇ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးတွေကြောင့် ရိုဟင်ဂျာတွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်ကို ထွက်ပြေးခဲ့ရတာ ဒီကနေ့ ဩဂုတ် ၂၅ ရက်မှာ ၉ နှစ်ပြည့်ခဲ့ပါပြီ။
ဒီနေ့မှာပဲ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးအကြံပေးကောင်စီ (SAC-M) က ရိုဟင်ဂျာတွေအတွက် တရားမျှတမှု ရရှိရေး၊ အခွင့်အရေးတွေ ပြန်ရရေးနဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိ နေရပ်ပြန်နိုင်ရေးအတွက် ဆက်လက်ရပ်တည်သွားမယ်လို့ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။
SAC-M အဖွဲ့ဝင် ယန်ဟီးလီ ကလည်း နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေနဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေ ဘာကြောင့် ဆက်လက်ဖိနှိပ်ခံနေရလဲ၊ ကျူးလွန်သူတွေ ဘာကြောင့် အပြစ်ကနေ လွတ်မြောက်နေရသလဲဆိုတာ ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ စစ်ကောင်စီနဲ့ အာရက္ခတပ်တော် (AA) တို့ကြား တိုက်ပွဲတွေ ပြန်ဖြစ်လာတာကြောင့် ရိုဟင်ဂျာတွေ ထပ်မံ အန္တရာယ်ကြုံနေရပါတယ်။
မေလတုန်းက ဘူးသီးတောင်မှာ အရပ်သား ၁၇၀ အစုလိုက်သတ်ဖြတ်ခံရမှုမှာ AA က ကျူးလွန်တယ်လို့ စွပ်စွဲချက်တွေရှိနေပြီး AA ဘက်က ငြင်းဆိုထားပေမဲ့၊ ဒီလိုဖြစ်စဉ်တွေကို လွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံတကာစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်ဖို့ SAC-M က တောင်းဆိုထားပါတယ်။
၂၀၂၄ ကတည်းက ရိုဟင်ဂျာ ၁ သိန်းခွဲကျော် ထပ်မံထွက်ပြေးခဲ့ရသလို ပင်လယ်ပြင်မှာ လှေမှောက်လို့ ၅၀၀ ကျော် ရေနစ်သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ အဖြစ်ဆိုးတွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။
SAC-M အဖွဲ့ဝင် မာဇူကီ ဒါရုစ်မန် ကတော့ အခုလို အခြေအနေဆိုးနေချိန်မှာ ရိုဟင်ဂျာတွေကို မြန်မာနိုင်ငံထဲ ပြန်ပို့ဖို့ ကြိုးစားတာဟာ တာဝန်မဲ့ပြီး အလွန်အန္တရာယ်များတယ်လို့ ထောက်ပြထားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ဂမ်ဘီယာက စွဲဆိုထားတဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) က ဒီနှစ် (၂၀၂၆) နှောင်းပိုင်းမှာ သမိုင်းဝင် အပြီးသတ်ဆုံးဖြတ်ချက် ထုတ်ပြန်တော့မှာဖြစ်လို့ ဒါဟာ တရားမျှတမှုအတွက် အခွင့်အရေးတစ်ခုဖြစ်တယ်လို့ SAC-M အဖွဲ့ဝင် ခရစ် စီဒိုတီ က ပြောပါတယ်။
တစ်ဖက်မှာလည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာ ရိုဟင်ဂျာ ၁ သန်းကျော်ရှိတယ်ဆိုတာ မှားယွင်းကြောင်း နေပြည်တော် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့ပေမဲ့၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ဘက်က မြန်မာသံအမတ်ကို ခေါ်ယူတွေ့ဆုံပြီး ကုလသမဂ္ဂမှာ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ၁.၁၈ သန်းကျော်ဆိုတဲ့ စာရင်းကသာ အမှန်ဖြစ်တယ်လို့ တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။
